Wanneer kunstenaars contracten sluiten met uitgevers, producenten of exploitanten voor de exploitatie van hun rechten, dienen een aantal regels gerespecteerd te worden. De wetgever heeft de auteur willen beschermen en heeft dus volgende regels verplicht gemaakt:

Schriftelijke overeenkomst

De afspraken worden maar beter schriftelijk vast gelegd. De auteurswet zegt dat ten aanzien van de auteur een contract schriftelijk dient te worden bewezen. Indien de auteur betwist dat hij een bepaald recht zou hebben overgedragen, zal de uitgever of exploitant of producent het schriftelijke bewijs van die overdracht moeten kunnen voorleggen. Het schriftelijke karakter van het contract is slechts een bewijsregel en geen vormvereiste.

Interpretatie van overeenkomst in het voordeel van de auteur

In het contract moeten de afspraken en de omvang van de overgedragen rechten zo duidelijk mogelijk worden omschreven. In geval van twijfel of onduidelijke clausules zal de overeenkomst in het voordeel van de auteur en in het nadeel van de exploitant van de rechten worden geïnterpreteerd. Dit is de regel van de restrictieve of strikte interpretatie van een auteurscontract.

Exploitatiewijze

Duidelijkheid en klaarheid van de contracten is de regel. Per exploitatiewijze moet uitdrukkelijk worden bepaald in het contract:  de vergoeding  de reikwijdte (specifiëringsplicht)  de duur

De omschrijving van de exploitatiewijze is de omschrijving van het recht om het werk op een bepaalde, welomschreven en concrete wijze te exploiteren. Zij wordt bepaald aan de hand van het betrokken vermogensrecht (reproductierecht en/of publiek mededelingsrecht) en door de aanduiding van het concrete domein waarop de exploitatie betrekking heeft. Bijv. het recht tot reproductie van het manuscript in een romanvorm, het recht tot merchandising van de centrale figuur van een tekenfilm, het recht om de film vast te leggen en uit te brengen op video en DVD, het recht om een boek te vertalen en uit te geven in de omschreven talen, het recht om een schilderij te reproduceren, het recht om een theaterstuk op te voeren en nadien te vertonen op televisie etc.

De duidelijke omschrijving van de exploitatiewijzen wordt de specifiëringsplicht genoemd. Dit is van belang voor alle partijen. Wanneer je bijvoorbeeld enkel spreekt over een uitgave in boekvorm, betekent dit niet dat de uitgever automatisch het recht heeft om dit boek op het internet te plaatsen. Dit moet gespecifieerd worden.

Duur en reikwijdte

Het contract moet ook bepalen hoe lang de rechten worden overgedragen. Is dit voor een periode van 5 jaar, 10 jaar of voor een periode van de volledige beschermingstermijn van het auteursrecht. Voor welk gebied worden de rechten overgedragen? Enkel Belgisch grondgebied of Europees of wereldwijd? Ook dit moet worden aangegeven.

Vergoeding

Per exploitatiewijze moet eveneens de vergoeding worden bepaald. De vergoeding kan worden bepaald door middel van een forfaitair bedrag of een proportionele vergoeding (bijv. een welbepaald percentage op de netto-ontvangsten). Noch over de hoogte, noch over het al dan niet billijk karakter van de vergoeding heeft de wetgever iets opgelegd. Beide partijen kunnen op dit vlak vrij onderhandelen. Indien in het contract totaal niets is voorzien m.b.t de vergoeding van de auteur, dan kan de auteur zich beroepen op de relatieve nietigheid van de overeenkomst.

Exploitatieplicht

Niet alleen de auteur heeft verplichtingen. Ook diegene die de werken exploiteert, is er in principe toe gehouden om het werk binnen een redelijke termijn te exploiteren. Dit is de exploitatieplicht.

Linken